Kategori: Makaleler

Psikolojide Üçüncü Güç: Hümanistik Psikoloji Psikolojinin Evriminde Yeni Bir Dönem 20. yüzyılın ortalarında, psikoloji bilimi önemli bir dönüşüm geçirdi. Psikanaliz ve davranışçılık gibi egemen yaklaşımların ötesinde, insanın potansiyelini ve özünü merkeze alan yeni bir akım ortaya çıktı: Hümanistik psikoloji. Bu akım, psikolojideki “üçüncü güç” olarak tanımlandı ve insan doğasına dair daha olumlu bir bakış açısı sundu. Hümanistik Psikolojinin Temel İlkeleri Hümanistik psikoloji, insanın doğasında iyilik, özgür irade ve kendini gerçekleştirme potansiyeli bulunduğunu savunur. Bu yaklaşım, bireyin içsel deneyimlerini ve öznel dünyasını anlamayı hedefler. Carl Rogers ve Abraham Maslow gibi öncü isimler, bu akımın temel taşlarını oluşturdu. Maslow’un “kendini gerçekleştirme” piramidi,…

Osmanlı İmparatorluğu’nun En Güçlü Padişahı Kimdir? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücüyle Tarihi Yeniden Anlamak Bir eğitimci olarak, öğrencilerime hep şunu söylerim: “Tarih, yalnızca geçmişi bilmek değil; bugünü anlamanın ve geleceği inşa etmenin yoludur.” Öğrenme, insana sadece bilgi kazandırmaz; bakış açısını, duygusunu ve kararlarını da dönüştürür. Bu nedenle “Osmanlı İmparatorluğu’nun en güçlü padişahı kimdir?” sorusu, yalnızca tarihsel bir merak değil, aynı zamanda pedagojik bir sorgulama fırsatıdır. Çünkü bu sorunun yanıtı, gücü nasıl tanımladığımıza, öğrenmeyi nasıl kavradığımıza ve insanın toplumsal rolünü nasıl yorumladığımıza bağlıdır. Güç Kavramını Yeniden Düşünmek: Öğrenmenin Pedagojik Derinliği Öğrenme teorileri, bilginin bireyin zihninde nasıl anlam kazandığını açıklar. Davranışçılara göre bilgi, pekiştirmeyle;…

Karbonat Nasıl Tüketilmeli? Farklı Yaklaşımların Samimi Bir Karşılaştırması Bazen en hararetli sohbetler mutfakta başlar: Birimizin elinde küçük bir kavanoz karbonat, diğerimizin aklında büyük sorular… “Karbonat nasıl tüketilmeli?” diyenlerin bir kısmı net veriler görmek istiyor; bir kısmı ise ailedeki kullanım alışkanlıkları, toplumsal etkiler ve erişilebilirlik üzerinden düşünüyor. Ben de farklı bakış açılarını yan yana koymayı seven biri olarak, gelin bu mütevazı tozun etrafında küçük bir fikir kulübü kuralım: Ne zaman, nasıl, hangi amaçla ve hangi sınırlar içinde? Karbonatın Temeli: Mutfaktan Biyokimyaya Sodyum bikarbonat (NaHCO₃) hafif alkali yapısıyla asitleri nötralize eder; bu yüzden mutfakta kabartma, gıdalarda pH dengeleme ve günlük hayatta koku…

Karasallık (6. Sınıf) Anlatımına Eleştirel Bir Bakış: Haritaya Bakıp Hüküm Vermek Yetmez Bir gerçeği cesurca söyleyeyim: “Karasallık—denizden uzaklaştıkça sıcaklık farkı artar” cümlesini ezberletip defteri kapatmak, çocukların doğayı anlamasını kolaylaştırmıyor; tam tersine, dünyayı tek boyuta indiriyor. 6. sınıf düzeyindeki “karasallık” anlatımı çoğu kez hızlı, yüzeysel ve tartışmasız bir doğruluk gibi sunuluyor. Oysa iklimi anlamak, bir haritada cetvelle kıyıya mesafe ölçmekten çok daha fazlası. Hadi gelin, provokatif sorularla bu basit şemayı bozalım ve öğrenmeyi gerçekten derinleştirelim. Kısaca: Karasallık, deniz etkisinden uzak bölgelerde yıllık ve günlük sıcaklık farklarının büyümesi eğilimidir; ancak enlem, yükselti, rüzgâr yönleri, deniz akıntıları, dağ sıraları, büyük göller ve şehirleşme…

Kimler Sınır Dışı Edilir? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektiflerinden Felsefi Bir İnceleme Giriş: Filozof Bakışıyla Sınır Dışı Edilme Felsefe, insanın varoluşunu, toplumsal yapısını ve etkileşimlerini anlamaya çalışan bir disiplindir. Aynı zamanda insanın “kim olduğu” ve “nerede olduğu” gibi derin soruları sorgular. “Kimler sınır dışı edilir?” sorusu, sadece bir toplumun ya da devletin politikasına dair bir soru değildir. Aynı zamanda insanın kimlik, aidiyet ve dışlanma üzerine düşündüğü temel bir felsefi meseledir. İnsanların sınırları çizildiğinde, onları tanımlayan bu sınırlar kimler için geçerli olur? Bir kişinin “dışarıda” olma durumu, hangi ahlaki, epistemolojik ve ontolojik temellere dayanır? Sınır dışı edilmek, sadece fiziksel bir eylem…

Kevn-i Câmi Ne Demek? Giriş “Kevn-i câmi” terimi, özellikle İbnü’l-Arabî’nin tasavvuf düşüncesinde önemli bir yer tutar. Bu kavram, insanın varlık âlemindeki konumunu ve ontolojik durumunu anlamada anahtar bir rol oynar. “Kevn-i câmi”, Arapça kökenli bir terim olup, “kevn” (varlık) ve “câmi” (toplayıcı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Bu birleşim, insanın varlık âlemindeki tüm mertebeleri kendinde toplayan bir varlık olduğunu ifade eder. Kevn-i Câmi’nin Tasavvufi Anlamı Tasavvufta, “kevn-i câmi” kavramı, insanın hem zahirî (görünür) hem de bâtınî (görünmeyen) yönleriyle varlık âlemindeki tüm mertebeleri kendinde toplamış bir varlık olarak kabul edilir. İbnü’l-Arabî, insanı “kevn-i câmi” olarak tanımlar ve bu tanım, insanın hem makrokozmosu (bütün…

Siyah Turp Nelere İyi Gelir? Sağlık, Toplum ve Eşitlik Perspektifinden Derinlemesine Bir Bakış Çoğu insan için siyah turp yalnızca kış aylarında tüketilen bir sebzedir. Oysa bu mütevazı kök, beden sağlığından toplumsal farkındalığa uzanan çok daha geniş bir anlam taşır. Bu yazıda sadece “neyi iyileştirir” sorusuna cevap vermekle kalmayacağız; aynı zamanda bu sorunun kadın ve erkek bakış açılarıyla nasıl farklılaştığını, çeşitlilik ve adalet perspektifinden nasıl yeniden okunabileceğini de tartışacağız. Çünkü sağlık, yalnızca biyolojik bir mesele değil; sosyal, kültürel ve hatta politik bir konudur. Kadınların Bakış Açısı: Empati, Bakım ve Toplumsal Etki Kadınlar için siyah turp çoğu zaman sadece bir besin değil,…